Plan pracy w roku szkolnym 2026/2027.

1. Diagnoza potrzeb i możliwości uczniów:
● analiza opinii, orzeczeń, dokumentacji szkolnej oraz informacji przekazywanych przez rodziców, wychowawców, nauczycieli i specjalistów;
● prowadzenie obserwacji funkcjonowania uczniów podczas lekcji, zajęć specjalistycznych, przerw oraz w sytuacjach społecznych;
● rozpoznawanie indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych uczniów;
● rozpoznawanie mocnych stron, predyspozycji, zainteresowań i uzdolnień uczniów;
● rozpoznawanie przyczyn niepowodzeń edukacyjnych i trudności w funkcjonowaniu, w tym barier ograniczających udział ucznia w życiu szkoły;
● szczególne monitorowanie trudności związanych z funkcjonowaniem ucznió;
● monitorowanie procesów adaptacyjnych dzieci rozpoczynających edukację przedszkolną i szkolną oraz uczniów wymagających wsparcia po dłuższej nieobecności;
● adresaci: uczniowie szkoły i oddziału przedszkolnego, ze szczególnym uwzględnieniem uczniów ze SPE;
● termin realizacji: wrzesień–październik oraz cały rok szkolny, zgodnie z potrzebami;
● przewidywane efekty: wczesne rozpoznawanie potrzeb i trudności, właściwy dobór form pomocy oraz przygotowanie konkretnych zaleceń do pracy.
2. Zapewnianie dostępności i pełnego uczestnictwa uczniów w życiu szkoły:
● rozpoznawanie barier utrudniających uczniom ze SPE udział w lekcjach, zajęciach dodatkowych, uroczystościach, wycieczkach i innych formach życia szkolnego;
● rekomendowanie dyrektorowi działań służących zapewnieniu aktywnego i pełnego uczestnictwa uczniów oraz zwiększaniu dostępności;
● uwzględnianie potrzeb uczniów z nadwrażliwością sensoryczną, trudnościami w koncentracji oraz podatnością na przeciążenie;
● rekomendowanie możliwości korzystania z miejsca wyciszenia i krótkich przerw regulacyjnych, jeżeli wynika to z potrzeb ucznia;
● konsultowanie organizacji przestrzeni oraz warunków pracy uczniów ze SPE;
● adresaci: uczniowie ze SPE, nauczyciele, specjaliści, dyrekcja;
● termin realizacji: cały rok szkolny, na bieżąco według potrzeb;
● przewidywane efekty: ograniczanie barier, zwiększenie dostępności oraz poprawa komfortu i możliwości uczestnictwa uczniów ze SPE w życiu szkoły.
3. Organizacja wsparcia uczniów posiadających orzeczenia – WOPFU i IPET:
● udział w pracach zespołów nauczycieli i specjalistów pracujących z uczniami posiadającymi orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego;
● współpraca przy opracowywaniu wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania ucznia (WOPFU);
● współudział w opracowywaniu i modyfikowaniu indywidualnych programów edukacyjno-terapeutycznych (IPET);
● analiza zaleceń zawartych w orzeczeniach oraz sposobu ich realizacji w warunkach szkolnych;
● monitorowanie realizacji IPET oraz udział w okresowej wielospecjalistycznej ocenie funkcjonowania ucznia;
● sprawne organizowanie współpracy zespołów od początku roku szkolnego;
● adresaci: uczniowie posiadający orzeczenie, rodzice, nauczyciele i specjaliści;
● termin realizacji: wrzesień oraz zgodnie z harmonogramem zespołów i terminami wynikającymi z przepisów;
● przewidywane efekty: terminowe przygotowanie WOPFU i IPET, dostosowanie wsparcia do aktualnego funkcjonowania ucznia i systematyczna ocena jego skuteczności.
4. Bezpośrednia pomoc psychologiczno-pedagogiczna uczniom:
● prowadzenie zajęć specjalistycznych zgodnie z rozpoznanymi potrzebami uczniów i przydziałem obowiązków;
● prowadzenie zajęć rozwijających kompetencje emocjonalno-społeczne oraz zajęć korekcyjno-kompensacyjnych i rewalidacyjnych;
● prowadzenie indywidualnych rozmów wspierających i udzielanie doraźnej pomocy w sytuacjach trudnych emocjonalnie;
● adresaci: uczniowie zakwalifikowani do odpowiednich form pomocy;
● termin realizacji: cały rok szkolny, zgodnie z harmonogramem zajęć;
● przewidywane efekty: systematyczny udział w zajęciach, rozwój kompetencji emocjonalno-społecznych, poprawa samoregulacji i funkcjonowania w grupie oraz ograniczenie wybranych zachowań trudnych.
5. Rozwiązywanie problemów dydaktycznych i wychowawczych:
● prowadzenie rozmów indywidualnych z uczniami w sytuacjach konfliktowych, adaptacyjnych i emocjonalnych;
● podejmowanie interwencji w sytuacjach konfliktów rówieśniczych oraz naruszania granic osobistych;
● analiza przyczyn zachowań trudnych i czynników mogących je wyzwalać;
● wspólne z nauczycielami ustalanie sposobów reagowania oraz prostych strategii profilaktycznych i deeskalacyjnych;
● współpraca z wychowawcą, nauczycielami pedagogiem, psychologiem, dyrekcją i rodzicami w sytuacjach wymagających szerszego wsparcia;
● adresaci: uczniowie, nauczyciele, rodzice;
● termin realizacji: na bieżąco, według potrzeb;
● przewidywane efekty: ograniczenie eskalacji sytuacji trudnych, poprawa bezpieczeństwa i ujednolicenie sposobów reagowania osób dorosłych.
6. Wspieranie nauczycieli i wychowawców:
● prowadzenie konsultacji dotyczących funkcjonowania uczniów ze SPE i rozpoznawania ich potrzeb;
● pomoc w rozpoznawaniu przyczyn niepowodzeń edukacyjnych oraz trudności emocjonalnych, społecznych, komunikacyjnych i sensorycznych;
● wspieranie nauczycieli w przygotowywaniu i aktualizowaniu dostosowań wymagań edukacyjnych;
● pomoc w doborze metod, form kształcenia i środków dydaktycznych odpowiednich do możliwości psychofizycznych ucznia;
● przekazywanie konkretnych wskazówek dotyczących pracy z uczniem neuroróżnorodnym, w tym uczniem w spektrum autyzmu i uczniem z trudnościami w koncentracji;
● adresaci: nauczyciele, wychowawcy, nauczyciele współorganizujący kształcenie i specjaliści;
● termin realizacji: cały rok szkolny, według potrzeb;
● przewidywane efekty: zwiększenie kompetencji nauczycieli, spójność oddziaływań oraz lepsze dostosowanie metod pracy do indywidualnych potrzeb uczniów.
7. Współpraca z rodzicami:
● prowadzenie konsultacji indywidualnych dotyczących funkcjonowania dziecka, jego postępów, trudności i realizowanych form pomocy;
● przekazywanie konkretnych zaleceń do pracy w domu i uzgadnianie spójnych sposobów postępowania szkoła–dom;
● włączanie rodziców w proces planowania i ewaluacji pomocy udzielanej dziecku;
● informowanie o celach zajęć specjalistycznych oraz znaczeniu regularnego uczestnictwa dziecka;
● prowadzenie rozmów w przypadku częstych nieobecności na zajęciach specjalistycznych;
● wspieranie rodziców w procesie diagnostycznym, w tym w przygotowaniu dokumentacji do poradni psychologiczno-pedagogicznej;
● pedagogizacja rodziców w zakresie potrzeb dzieci ze SPE, samoregulacji, neuroróżnorodności oraz wspierania kompetencji emocjonalno-społecznych;
● adresaci: rodzice i opiekunowie uczniów;
● termin realizacji: cały rok szkolny, według potrzeb;
● przewidywane efekty: poprawa współpracy szkoła–dom, zwiększenie świadomości rodziców i większa systematyczność udziału uczniów w zajęciach specjalistycznych.
8. Współpraca z poradnią psychologiczno-pedagogiczną i innymi podmiotami:
● konsultowanie, w razie potrzeby, funkcjonowania uczniów wymagających pogłębionej diagnozy lub specjalistycznego wsparcia;
● współpraca dotycząca realizacji zaleceń wynikających z opinii i orzeczeń;
● przygotowywanie, w zakresie kompetencji szkoły, informacji o funkcjonowaniu ucznia potrzebnych do procesu diagnostycznego;
● wspieranie rodziców w kierowaniu dziecka na badania i konsultacje;
● udział w konsultacjach, szkoleniach i spotkaniach organizowanych przez poradnię;
● współpraca, odpowiednio do potrzeb, z innymi instytucjami i podmiotami działającymi na rzecz dziecka i rodziny;
● adresaci: uczniowie, rodzice, nauczyciele;
● termin realizacji: cały rok szkolny, według potrzeb;
● przewidywane efekty: sprawniejszy przepływ informacji, skuteczniejsze wdrażanie zaleceń i uzyskanie specjalistycznego wsparcia w uzasadnionych przypadkach.
9. Organizacja zajęć specjalistycznych z uwzględnieniem potrzeb uczniów:
● dobór uczniów do grup z uwzględnieniem rodzaju trudności, poziomu funkcjonowania emocjonalnego i społecznego, wieku oraz celów zajęć;
● monitorowanie funkcjonowania uczniów w grupach i, w miarę możliwości organizacyjnych, dokonywanie zmian, jeżeli skład grupy istotnie utrudnia realizację celów;
● uwzględnianie poziomu zmęczenia i przeciążenia uczniów przy planowaniu godzin zajęć;
● zgłaszanie dyrekcji potrzeby zmian organizacyjnych, jeżeli pora zajęć znacząco ogranicza ich efektywność;
● adresaci: uczniowie uczestniczący w zajęciach specjalistycznych;
● termin realizacji: wrzesień oraz na bieżąco w ciągu roku;
● przewidywane efekty: lepszy dobór uczniów do grup, większa efektywność zajęć oraz ograniczenie trudności wynikających ze zmęczenia i przeciążenia.
10. Dobór pomocy, sprzętu i organizacja przestrzeni przyjaznej uczniom ze SPE:
● określanie potrzeb dotyczących warunków nauki, sprzętu specjalistycznego, środków dydaktycznych oraz technologii informacyjno-komunikacyjnych;
● rekomendowanie pomocy sensorycznych, wizualnych i dydaktycznych wspierających koncentrację, komunikację, planowanie aktywności i samoregulację;
● wykorzystywanie planów wizualnych, czytelnych instrukcji, materiałów graficznych i kolorowych wydruków, jeśli zwiększają dostępność treści dla ucznia;
● w miarę możliwości tworzenie podręcznych zestawów pomocy sensorycznych dostępnych podczas lekcji;
● dalsze organizowanie i wyposażenie gabinetu oraz zgłaszanie potrzeb dotyczących miejsca wyciszenia i ograniczenia nadmiaru bodźców;
● adresaci: uczniowie ze SPE, nauczyciele, dyrekcja;
● termin realizacji: wrzesień oraz cały rok szkolny, zgodnie z potrzebami;
● przewidywane efekty: lepsze dostosowanie warunków pracy do potrzeb uczniów, zwiększenie koncentracji i zaangażowania oraz ograniczenie przeciążenia sensorycznego.
11. Działania integracyjne, profilaktyczne i rozwijające świadomość społeczności szkolnej:
● prowadzenie warsztatów integracyjnych w klasach, w których zostanie rozpoznana taka potrzeba;
● prowadzenie zajęć dotyczących komunikacji, współpracy, emocji, rozwiązywania konfliktów i respektowania granic osobistych;
● realizacja działań rozwijających wiedzę o neuroróżnorodności, autyzmie, niepełnosprawności, tolerancji i akceptacji różnic;
● kontynuowanie wybranych, sprawdzonych działań z poprzedniego roku, w szczególności „Pozytywnej Uwagi” oraz „Niebieskich Igrzysk”;
● włączenie się w wybrane działania związane z Dniem Praw Dziecka, Dniem Życzliwości, zdrowiem psychicznym lub tolerancją;
● adresaci: uczniowie i społeczność szkolna;
● termin realizacji: cały rok szkolny, zgodnie z diagnozą potrzeb i kalendarzem szkoły;
● przewidywane efekty: poprawa relacji rówieśniczych, rozwijanie postaw akceptacji i tolerancji oraz zwiększenie wiedzy uczniów o sposobach reagowania w sytuacjach trudnych.
12. Wspieranie zdrowia psychicznego uczniów:
● prowadzenie psychoedukacji dotyczącej emocji, napięcia, sposobów radzenia sobie z trudnościami i szukania pomocy;
● obserwowanie niepokojących zmian w funkcjonowaniu uczniów oraz podejmowanie współpracy z wychowawcą, rodzicami, psychologiem i innymi specjalistami;
● wspieranie uczniów w rozwijaniu sposobów obniżania napięcia i korzystania z pomocy osób dorosłych;
● adresaci: uczniowie szkoły;
● termin realizacji: cały rok szkolny, działania profilaktyczne według potrzeb;
● przewidywane efekty: zwiększenie wiedzy uczniów o dbaniu o dobrostan psychiczny oraz szybsze reagowanie na sygnały wymagające wsparcia.
13. Wspieranie doskonalenia zawodowego nauczycieli:
● rozpoznawanie potrzeb szkoleniowych nauczycieli dotyczących pracy z uczniami ze SPE i edukacji włączającej;
● przedstawianie radzie pedagogicznej i dyrektorowi propozycji doskonalenia zawodowego odpowiadających rozpoznanym potrzebom;
● rekomendowanie tematyki dotyczącej m.in. neuroróżnorodności, autyzmu, ADHD, samoregulacji, zachowań trudnych, strategii deeskalacyjnych i przeciążenia sensorycznego;
● dzielenie się materiałami i wiedzą zdobytą podczas własnego doskonalenia;
● adresaci: nauczyciele i specjaliści;
● termin realizacji: I półrocze oraz zgodnie z potrzebami;
● przewidywane efekty: przedstawienie propozycji szkoleń odpowiadających realnym potrzebom kadry oraz wykorzystywanie zdobytej wiedzy w pracy z uczniami.
14. Dokumentacja i ewaluacja podejmowanych działań:
● systematyczne prowadzenie dziennika pedagoga specjalnego i dokumentacji zajęć specjalistycznych;
● dokumentowanie konsultacji, spotkań, obserwacji i czynności diagnostycznych zgodnie z zasadami obowiązującymi w szkole;
● analiza frekwencji uczniów na zajęciach oraz realizacji założonych celów;
● okresowa ocena skuteczności udzielanej pomocy psychologiczno-pedagogicznej;
● zbieranie informacji zwrotnych od nauczycieli, rodziców i uczniów oraz modyfikowanie działań, jeżeli nie przynoszą oczekiwanych efektów;
● formułowanie wniosków do dalszej pracy i przygotowanie sprawozdania z realizacji planu;
● termin realizacji: cały rok szkolny; podsumowanie po I półroczu i na zakończenie roku;
● przewidywane efekty: kompletna dokumentacja, bieżąca ocena skuteczności pomocy i formułowanie konkretnych wniosków do dalszej pracy.
15. Doskonalenie zawodowe pedagoga specjalnego:
● udział w szkoleniach, webinarach, konferencjach i wewnątrzszkolnym doskonaleniu nauczycieli;
● samokształcenie w zakresie pracy z uczniami neuroróżnorodnymi, samoregulacji, zachowań trudnych, funkcji wykonawczych, edukacji włączającej i aktualnych przepisów prawa;
● poszukiwanie i wdrażanie praktycznych metod oraz narzędzi możliwych do wykorzystania w pracy szkolnej;
● termin realizacji: cały rok szkolny;
● przewidywane efekty: rozwijanie warsztatu pracy oraz wykorzystywanie aktualnej wiedzy w pracy z uczniami, rodzicami i nauczycielami.
Priorytety pracy pedagoga specjalnego w roku szkolnym 2026/2027 wynikające z ewaluacji pracy w roku 2025/2026:
● Wzmacnianie samoregulacji emocjonalnej oraz kompetencji społecznych uczniów, szczególnie w przypadku nadmiernego pobudzenia, reakcji lękowych, zachowań trudnych i problemów w relacjach rówieśniczych.
● Zwiększenie skuteczności wsparcia uczniów neuroróżnorodnych, w tym uczniów w spektrum autyzmu, poprzez dostosowanie komunikacji, metod pracy i środowiska szkolnego.
● Wczesne rozpoznawanie trudności w zakresie adaptacji, koncentracji, pamięci, funkcji wykonawczych i funkcjonowania emocjonalno-społecznego.
● Sprawna organizacja WOPFU i IPET od początku roku szkolnego oraz systematyczna ewaluacja efektywności wsparcia.
● Wzmocnienie współpracy szkoła–dom, szczególnie w zakresie systematycznego uczestnictwa uczniów w zajęciach specjalistycznych i kontynuowania zaleceń w domu.
● Systematyczne wspieranie nauczycieli w zakresie pracy z uczniem ze SPE, reagowania na zachowania trudne i stosowania strategii deeskalacyjnych.
● Dostosowywanie warunków pracy do potrzeb sensorycznych i psychofizycznych uczniów, w tym wykorzystywanie pomocy sensorycznych i wizualnych oraz możliwości wyciszenia.
Sposoby ewaluacji realizacji planu:
● analiza dokumentacji pedagoga specjalnego i dokumentacji zajęć;
● analiza frekwencji uczniów na zajęciach specjalistycznych;
● obserwacja zmian w funkcjonowaniu uczniów i realizacji celów zajęć;
● okresowa ocena efektywności pomocy psychologiczno-pedagogicznej;
● analiza WOPFU oraz realizacji i modyfikacji IPET;
● analiza liczby i zakresu konsultacji z rodzicami i nauczycielami;
● informacje zwrotne od nauczycieli, rodziców i uczniów;
● analiza skuteczności wdrażanych dostosowań, strategii postępowania i pomocy dydaktycznych;
● podsumowanie działań integracyjnych i profilaktycznych oraz sformułowanie wniosków do pracy na kolejny rok szkolny.
Przewidywane efekty realizacji planu:
● wcześniejsze rozpoznawanie potrzeb rozwojowych i edukacyjnych uczniów;
● lepsze dostosowanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej do aktualnego funkcjonowania ucznia;
● poprawa funkcjonowania emocjonalnego i społecznego uczniów objętych systematycznym wsparciem;
● rozwijanie umiejętności samoregulacji, komunikacji i konstruktywnego radzenia sobie w sytuacjach trudnych;
● ograniczenie części zachowań wynikających z przeciążenia, trudności komunikacyjnych i napięcia;
● zwiększenie poczucia bezpieczeństwa i możliwości pełnego uczestnictwa uczniów ze SPE w życiu szkoły;
● zwiększenie kompetencji nauczycieli w zakresie dostosowania metod pracy do potrzeb uczniów;
● większa spójność działań podejmowanych przez szkołę i rodziców;
● sprawne przygotowywanie i ewaluowanie WOPFU i IPET;
● lepsze wykorzystanie pomocy sensorycznych, wizualnych i dydaktycznych oraz ograniczanie barier utrudniających uczniom funkcjonowanie.
 

Agnieszka Kulak - pedagog specjalny